Đột quỵ: Khái niệm, dấu hiệu, cách sơ cứu kịp thời

Mỗi năm tại Việt Nam có hơn 200.000 người bị đột quỵ, trong đó có hơn 50% tử vong, chỉ có 10% bình phục hoàn toàn. Đột quỵ đang có dấu hiệu trẻ hóa mạnh ở độ tuổi từ 40 – 45. Hay thậm chí có dấu hiệu trẻ hóa trong nhiều năm gần đây.

Đột quỵ là gì?

Đột quỵ hay còn được gọi với cái tên quen thuộc là tai biến mạch máu não. Sở dĩ có tên gọi này là do tình trạng não bộ bị tổn thương nghiêm trọng. Khi dòng máu cung cấp cho não hoạt động khỏe mạnh bị gián đoạn. Hoặc cũng có thể có một mạch máu trong não bị vỡ. Lúc này, lượng oxy và dinh dưỡng nuôi các tế bào bị giảm đáng kể. Chỉ trong vài phút các tế bào này bắt đầu chết dần. Gây nên những biến chứng nguy hiểm cho tính mạng con người.

Người bị bệnh cần được phát hiện nhanh chóng và kịp thời. Bởi căn bệnh này rất nguy hiểm, nếu các tế bào chết càng nhiều thì nguy cơ tử vong sẽ càng cao. Những người sống sót sau đột quỵ thường sẽ có sức khỏe yếu, mắc các di chứng như tê liệt, cử động yếu, rối loạn cảm xúc, giảm thị giác, mất ngôn ngữ,…

Hiện nay, Y học chia đột quỵ thành 3 loại chính. Bệnh là do thiếu máu cục bộ, do xuất huyết, và thiếu máu não thoáng qua (TIA). Theo đó:

  • Do thiếu máu cục bộ: Chiếm 85% các trường hợp đột quỵ hiện nay, nguyên nhân do tắc nghẽn động mạch.Tắc nghẽn động mạch có thể do các cục máu đông được hình thành, mảng bám tích tụ trong động mạch ở cổ hoặc não. Hoặc cũng có thể do các cục máu đông hình thành đâu đó trong cơ thể (thường gặp nhất ở tim) rồi di chuyển đến não gây tắc nghẽn.
  • Do xuất huyết: Chiếm khoảng 15% số ca đột quỵ hiện nay, nguyên nhân chủ yếu do xuất huyết. Theo đó, những vết nứt trên bề mặt não, động mạch não gây xuất huyết do phình mạch, hệ thống mạch máu não bị dị dạng.
  • Thiếu máu não thoáng qua (TIA): Đây được xem là đột quỵ nhỏ, với sự xuất hiện của các triệu chứng đột quỵ trong thời gian ngắn khoảng vài phút.

Những dấu hiệu cảnh báo đột quỵ

Dấu hiệu của bệnh thường xuất hiện khá nhanh, lặp đi lặp lại nhiều lần. Cần chú ý để có thể phát hiện và xử lý kịp thời:

  • Đột nhiên thấy không còn sức lực, tê cứng mặt hoặc nửa gương mặt, miệng méo, nhân trung lệch.
  • Mắt mờ, thị lực giảm, không nhìn rõ những người hoặc những vật xung quanh.
  • Chân tay tê mỏi, khó cử động, không thể nâng hai cánh tay qua đầu cùng một lúc.
  • Phát âm khó, không rõ chữ, nói ngọng bất thường, nói lắp hoặc thậm chí không nói được.
  • Đầu đau dữ dội, những cơn đau đến rất nhanh, có thể gây nôn, buồn nôn.

Tùy vào thể trạng sức khỏe của mỗi người mà dấu hiệu đột quỵ sẽ có sự khác nhau. 3 đặc điểm vị trí cần đặc biệt chú ý khi nghi ngờ bị đột quỵ đó chính là khuôn mặt, tay và lời nói.

Nếu đúng như trên, cần lập tức đưa bệnh nhân đến những cơ sở y tế gần nhất. Thời gian chủ chốt để phát hiện và xử lý bệnh đột quỵ là 60 phút, bởi mỗi phút qua đi là mức độ tổn thương thần kinh càng nghiêm trọng.

Đột quỵ và cách sơ cứu bạn cần biết

Khi phát hiện có người bị đột quỵ, cần phải có hướng sơ cứu kịp thời để hạn chế tổn thương thần kinh. Theo đó:

  • Bước 1: Đặt bệnh nhân nằm nghiêng, để bảo vệ đường thở và an toàn cho người bệnh. Ở người bị hôn mê, nằm ngửa có thể sẽ khiến lưỡi bị tụt xuống họng gây cản trở đường thở. Còn nếu bệnh nhân nôn ói thì nằm ngửa sẽ dễ dàng hít phải các chất nôn vào trong phổi.
  • Bước 2: Theo dõi các dấu hiệu và phản ứng của bệnh nhân như nôn ói, suy giảm ý thức. Nếu bệnh nhân đã hôn mê, cần kiểm tra mạch đập và nhịp thở, thực hiện hô hấp nhân tạo.
  • Bước 3: Gọi điện gấp cho xe cấp cứu đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được xử lý và điều trị kịp thời.

Lưu ý:

  • Không nên để bệnh nhân bị đột quỵ gọi xe cấp cứu vì họ không được bình tĩnh.
  • Nới lỏng hết quần áo, cà vạt, thắt lưng,… để bệnh nhân được thoải mái.
  • Tuyệt đối không được cho bệnh nhân ăn uống hay dùng bất cứ loại thuốc nào.
  • Nhất định cho bệnh nhân nằm nghiêng an toàn, không để nằm ngửa.

Đột quỵ và cách phòng tránh khoa học

Để có thể bảo vệ bản thân, những người trong gia đình khỏi nguy cơ bị đột quỵ. Bạn có thể thực hiện các cách dưới đây:

  • Kiểm soát và điều trị các bệnh lý như tiểu đường, cao huyết áp, tim mạch, mỡ máu,…
  • Xây dựng chế độ ăn uống khoa học, bổ sung đầy đủ các chất cho cơ thể như vitamin, khoáng chất,…
  • Tập thể dục thường xuyên, đảm bảo cơ thể luôn khỏe mạnh bằng những bài đi bộ, yoga, dưỡng sinh,…
  • Cân bằng cuộc sống, công việc, nghỉ ngơi đúng giờ, ngủ đủ giấc, uống đủ nước, giữ ấm cơ thể.
  • Kiểm tra sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần để tầm soát bệnh kịp thời, phát hiện sớm nguy cơ đột quỵ.

Trên đây là một số chia sẻ về bệnh đột quỵ quý bạn đọc có thể tham khảo. Lynk Green Tea Bag mong rằng quý bạn đọc sẽ có thêm những thông tin hữu ích trong cuộc sống. Để bảo vệ sức khỏe cho người thân, gia đình và chính bản thân mình.

9 thoughts on “Đột quỵ: Khái niệm, dấu hiệu, cách sơ cứu kịp thời

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.