Hoa bụp giấm có tác dụng gì? Những bài thuốc chữa bệnh từ cây bụp giấm

Cây bụp giấm còn được biết đến là atiso đỏ  là vị thuốc quý có nguồn gốc từ Tây Phi mang đến rất nhiều lợi ích cho sức khoẻ. Trong đông y, bụp giấm có tác dụng giải độc, lợi mật, lợi tiểu, giảm huyết áp, cải thiện hoạt động của hệ tiêu hoá, điều hoà lượng đường trong máu, điều trị ho, viêm họng, giảm cân, táo bón,… Vậy cây bụp giấm là cây gì? Hoa bụp giấm có tác dụng gì? Cây bụp giấm có mấy loại? Để biết chi tiết hơn về tác dụng của hoa bụp giấm, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu chi tiết hơn qua bài viết sau đây.

Cây bụp giấm là cây gì?

Cây bụp giấm thuộc họ cẩm quỳ Malvaceae, có tên khoa học là Hibiscus sabdariffa. Bên cạnh đó, cây bụp giấm còn được gọi với nhiều tên gọi khác như hoa atiso đỏ, cây bụt giấm, lạc thần hoa, đay nhật,…

Hình ảnh cây bụp giấm

Hoa bụp giấm có tác dụng gì?
Hoa bụp giấm có tác dụng gì?

Cây bụp giấm là loài cây thân thảo hoá gỗ, loài cây này chỉ sống 1 năm với chiều cao 1.5 – 2m, thân cây có màu xanh hoặc đỏ tía, phân nhánh gần gốc, cành nhẵn hoặc hơi có lông.

Lá cây ở gốc nguyên mọc so le nhau, các lá phía trên chia thành 3 – 5 thùy hình chân vịt và mép lá có răng cưa.

Hoa bụp giấm mọc đơn độc từ nách lá, mọc gần sát thân, gần như không có cuống, có đường kính từ 8 – 10cm, tràng hoa màu vàng hồng hoặc tím, đôi khi màu trắng.

Quả nang hình trứng, phía trên có lông xù xì, xung quanh quả có đài hoa màu đỏ sẫm. Cây bụp giấm thường ra hoa vào tháng 7 – tháng 10 hàng năm.

Khu vực phân bố

Cây bụp giấm có nguồn gốc từ Trung Mỹ và Bắc Phi trước khi lan sang Ấn Độ, , Indonesia, Philippines, Malaysia và Thái Lan.

Ở nước ta, cây bụt giấm từ lâu đã được trồng phổ biến như một loại cây cảnh và trồng rau ăn. Loại cây này không kén đất, chịu hạn tốt, ưa sáng, ưa đất đồi núi và trung du, vì vậy chúng được tìm thấy nhiều các khu vực miền Trung và Đông Nam Bộ. Còn ở khu vực miền Bắc, cây bụt giấm được trồng thí điểm ở Thái Nguyên, Ba Vì, Hà Tây, Hoà Bình,…

Từ đầu những năm 90 đến nay, cây bụp giấm được Công ty Dược Liệu TW2 lấy giống cây từ Đức về trồng với số lượng lớn ở Đồng Nai, Bà Rịa-Vũng Tàu, Bình Thuận, Bình Dương với quy mô lớn để xuất khẩu.

Cây bụt giấm được trồng để làm thuốc, lấy sợi, làm màu thực phẩm hoặc dùng để nấu canh chua thay me, giấm. Hoặc thậm chí cách sử dụng phổ biến nhất là dùng đài hoa là siro pha nước uống giải khát vì chúng có vị chua đặc trưng và mà rất đẹp.

 Thu hái, chế biến

Người ta thường sử dụng quả, đài hoa và lá để làm thuốc chữa bệnh hoặc dùng chế biến thực phẩm và làm các món ăn hàng ngày.

Thời điểm thích hợp nhất để thu hoạch dài hoa là vào khoảng đầu tháng 9 và gần cuối tháng 11 hàng năm, vì lúc này đài hoa còn mềm, không nhăn héo và chỉ thu hoạch phần đài hoa màu đỏ thẫm. Tuy nhiên, chỉ thu hái trong vòng 15 – 20 ngày sau khi hoa nở, vì nếu để lâu các dược tính trong dược liệu sẽ kém dần.

Dược liệu sau khi hái về đem toàn bộ dược liệu rửa sạch với nước để loại bỏ bụi bẩn, tạp chất rồi sử dụng trực tiếp hoặc đem phơi nắng hoặc sấy khô và bảo quản sử dụng dần. Hoa bụt giấm rất dễ nổi mốc, vì vậy cần bảo quản trong hũ thuỷ tinh hoặc túi kín và bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, tránh bảo quản môi trường ẩm ướt.

Thành phần hoá học – Hoa bụp giấm có tác dụng gì?

Hoa bụp giấm có chứa hàm lượng vitamin cao như vitamin A, vitamin B1, vitamin B2, vitamin C, vitamin E, vitamin F cùng với các loại khoáng chất khác như sắt, canxi, kẽm, đồng, magie. Ngoài ra, trong dược liệu còn chứa các loại acid hữu cơ như Acid malic, Acid citric, Acid tartaric Acid protocatechuic – Các acid hữu cơ này chiếm 15 – 30% trong 1 đơn vị hàm lượng chất khô dược liệu.

Hơn nữa, trong bụp giấm còn có chứa một số hợp chất khác như Quercetin, Anthocyanin, Hibiscin, Gossypetin. Trong đó, Gossypetin là một loại Flavonoid, chúng chiếm tới 12% trong đài hoa và là một chất chống oxy hoá rất hiệu quả.

Tác dụng dược lý – Hoa bụp giấm có tác dụng gì?

Trong đông y hoa bụp giấm có tác dụng gì?

Theo đông y, bụp giấm có vị chua, tính mát nên được quy vào 2 kinh can và đại trường. Bụp giấm có tác dụng thanh nhiệt, giải khát, chữa ho, thường được ấp dụng để điều trị các bệnh về gan mật, ngăn ngừa chứng xơ vữa động mạch, tăng huyết áp. Ngoài ra, trên thực tế người ta thường sử dụng bụp giấm giúp hạ huyết áp, bảo vệ thành mạch, làm giảm cholesterol trong máu, điều trị ho, viêm họng, tăng cường tiêu hoá, cải thiện chức năng gan – mật, giảm béo phì do sự tích tụ mỡ trong máu, chống sưng, chống viêm, kháng khuẩn, kháng nấm, chống chứng co thắt gây nhồi máu cơ tim, ngăn ngừa ung thư, nhuận tràng, lợi tiểu, lợi mật,…

Trong y học hiện đại hoa bụp giấm có tác dụng gì?

Theo các chuyên gia dinh dưỡng Diane McKay đã chỉ ra rằng chỉ với 3 tách trà đài hoa bụp giấm mỗi ngày sẽ có tác dụng giảm nguy cơ mắc bệnh cao huyết áp và các vấn đề về thận, tim, đột quỵ.

Hoạt chất Anthocyanin trong dược liệu là chất có khả năng chống oxy hóa mạnh. Trong phòng thí nghiệm, chất này được chứng minh là có khả năng chống ung thư, các bệnh thần kinh, bệnh tiểu đường, lão hoá, viêm, nhiễm trùng.

Hoạt chất Hibiscin trong dược liệu được xác định có tác dụng kháng nấm, kháng khuẩn, kháng sinh, chống oxy hóa, chống độc, ổn định đường huyết,…

Các axit hữu cơ trong dược liệu có tác dụng giải nhiệt, tiêu khát, lợi tiểu, lợi mật, hạ huyết áp, lọc máu, kích thích nhu động ruột, chuyển hóa chất béo, giúp hạn chế nguy cơ xơ vữa động mạch, ngăn ngừa tai biến mạch máu não, còn có tác dụng kháng khuẩn, nhuận tràng, hạn chế béo phì,…

Ngoài ra, các hợp chất khác trong dược liệu còn có khả năng chống oxy hóa, giúp bền vững thành mạch máu, ức chế tăng tính thấm thành mạch, có lợi cho mắt, hệ xương, hệ thần kinh, kích thích tăng trưởng, ngăn ngừa bệnh tim mạch, ngăn ngừa lão hóa, ung thư và hỗ trợ hệ miễn dịch.

Những bài thuốc chữa bệnh từ hoa bụp giấm

Hỗ trợ hệ tiêu hoá, giúp lợi mật, nhuận tràng

Lấy 1kg hoa bụt giấm tươi hoặc 600g hoa bụt giấm khô cùng với 150ml mật ong và 3 lít rượu trắng 40 độ. Đem hoa bụp giấm rửa sạch, vớt ra để ráo rồi cho toàn bộ hoa bụp giấm vào bình thuỷ tinh, tiếp tục cho mật ong và rượu trắng vào. Ngâm trong 10 ngày là có thể sử dụng được, mỗi lần uống 1 lần tương ứng với 30ml.

Giúp thanh nhiệt, giải độc, giảm cân, giảm mỡ máu, nhuận tràng, hạ huyết áp

Lấy 70g hoa bụp giấm tươi hoặc 30g hoa bụp giấm khô, đem làm sạch rồi hãm với 650 – 700ml nước sôi. Tiếp đó, lọc lấy phần nước, thêm ít đường, khuấy đều là có thể sử dụng được.

Giúp ngừa ho, hỗ trợ quá trình tiêu hoá – Hoa bụp giấm có tác dụng gì?

Lấy hoa bụt giấm tươi rửa sạch, vớt ra để ráo, tiếp đó cho vào bình thuỷ tinh cùng với đường, cứ một lớp hoa thì các một lớp đường. Đậy kín nắp bình, bảo quản ở nơi thoáng mát sau 15 ngày ngâm là có thể sử dụng được, mỗi lần sử dụng 30ml.

Những lưu ý khi sử dụng hoa bụp giấm

  • Những người bị dị ứng hoặc nhạy cảm với một số thành phần trong hoa bụp thì không nên sử dụng nó khi chưa được cho phép.
  • Phụ nữ có thai và đang cho con bú không nên dùng hoa bụp giấm vì loại thảo mộc này có chứa một số hoạt chất có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thai nhi và trẻ nhỏ.
  • Không nên lạm dụng hoa bụp giấm, liều lượng khuyến cáo của các chuyên gia không được vượt quá 2g mỗi ngày.
  • Khi chế biến dược liệu không nên chế biến ở nhiệt độ quá cao vì có thể làm giảm giá trị và công dụng của dược liệu.
  • Không dùng hoa bụp giấm cùng với một số thuốc tân dược, vì nếu dùng cùng lúc sẽ gây tương tác thuốc và gia tăng tác dụng phụ.

5 thoughts on “Hoa bụp giấm có tác dụng gì? Những bài thuốc chữa bệnh từ cây bụp giấm

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.